Ông Trump trước 3 lựa chọn khó khăn trong cuộc chiến với Iran

Ba lựa chọn khó khăn của Tổng thống Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thừa nhận cuộc chiến với Iran khiến đảng Cộng hòa phải trả giá đáng kể trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Kết quả này đặt Nhà Trắng trước một quyết định quan trọng: tìm kiếm thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột, nối lại chiến dịch quân sự hoặc tiếp tục duy trì sức ép để buộc Tehran nhượng bộ.

Cả ba phương án đều đặt ra những thách thức lớn đối với chính quyền Trump. Lựa chọn thứ nhất là nối lại các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran. Tuy nhiên, việc tiếp tục xung đột có nguy cơ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ trong nước, khiến giá xăng dầu duy trì ở mức cao, trong khi chưa có gì bảo đảm các chiến dịch mới sẽ mang lại kết quả quân sự tốt hơn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu với phóng viên trên chuyên cơ Không Lực Một, ngày 29/3/2026. Ảnh: AP

Lựa chọn thứ hai là đàm phán một thỏa thuận với Tehran. Trở ngại nằm ở khả năng Iran không chấp nhận nhượng bộ, thậm chí có thể đưa ra những yêu cầu cao hơn nếu cho rằng vị thế chính trị của ông Trump đã suy yếu sau thất bại bầu cử. Điều này khiến Washington khó đạt được một thỏa thuận đáp ứng các mục tiêu đề ra.

Lựa chọn thứ ba là tiếp tục gây sức ép tối đa, duy trì phong tỏa hải quân kết hợp với các biện pháp trừng phạt kinh tế nghiêm ngặt nhằm làm suy yếu Iran, đồng thời tiếp tục thăm dò khả năng đàm phán. Tuy nhiên, phương án này có thể mất nhiều tháng mới mang lại kết quả rõ rệt.

Trong nhiều tuần qua, ông Trump liên tục tuyên bố sẽ tìm cách kết thúc cuộc chiến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, dù bằng giải pháp quân sự hay ngoại giao. Tuy nhiên, kết quả bầu cử bất lợi khiến bài toán trở nên phức tạp hơn.

Một cựu cố vấn của Tổng thống Trump nhận định rằng thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã là một vấn đề, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ chắc chắn không muốn tiếp tục bị nhìn nhận là thất bại trong vấn đề Iran. Sự khó đoán trong cách tiếp cận của ông Trump khiến ngay cả những cố vấn thân cận nhất cũng chưa thể xác định bước đi tiếp theo của Nhà Trắng.

Ngày 4/11, Phó Tổng thống JD Vance công khai cho rằng cuộc chiến Iran là nguyên nhân dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa, qua đó làm gia tăng sức ép chính trị đối với các quyết định sắp tới của Tổng thống Trump.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Vance khẳng định cuộc chiến là nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại và cho rằng mọi cuộc thảo luận nghiêm túc về định hướng chính sách tiếp theo đều phải bắt đầu từ thực tế này. Phó Tổng thống Vance cũng đề cập đến mối quan hệ giữa Mỹ và Israel như một yếu tố gây bất lợi đáng kể cho đảng Cộng hòa.

Cùng ngày, Tổng thống Trump thừa nhận đánh giá của ông Vance phần lớn là chính xác, đặc biệt khi cuộc chiến khiến giá xăng tại Mỹ tăng cao, ảnh hưởng đến đời sống cử tri. Tuy nhiên, ông Trump vẫn bảo vệ quyết định phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, khẳng định Washington không có lựa chọn nào khác và không thể để Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Khi được hỏi về thời điểm chấm dứt cuộc chiến, Tổng thống Mỹ cho biết ông có thể đưa ra quyết định bất cứ khi nào ông muốn, nhưng nhấn mạnh việc này phải được thực hiện theo cách bảo đảm Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.

Bất đồng trong Nhà Trắng và những tín hiệu từ Tehran

Theo các nguồn tin của Axios, trong những tháng gần đây, Phó Tổng thống JD Vance đứng đầu nhóm cố vấn trong chính quyền Tổng thống Trump ủng hộ giải pháp đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến với Iran. Ông Vance từng cảnh báo rằng cuộc xung đột không nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công chúng Mỹ và có thể khiến đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Các nguồn tin cũng cho biết Phó Tổng thống Mỹ đã bày tỏ bất đồng sâu sắc với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về cách tiếp cận vấn đề Iran, cho rằng những đánh giá của nhà lãnh đạo Israel không phù hợp với thực tế.

Phần lớn các quan chức cấp cao xung quanh ông Trump được cho là chia sẻ quan điểm thận trọng của ông Vance. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ vẫn nghiêng về khả năng nối lại chiến dịch quân sự. Có thời điểm, ông Trump cân nhắc tiến hành các cuộc tấn công trước bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong bối cảnh Thủ tướng Netanyahu liên tục thúc giục Washington hành động. Cuối cùng, Tổng thống Mỹ quyết định trì hoãn. Dù vậy, bất chấp khuyến nghị từ các cố vấn hàng đầu, ông vẫn công khai ủng hộ Thủ tướng Netanyahu trong cuộc bầu cử tại Israel hồi tuần trước.

Trong khi Nhà Trắng tiếp tục cân nhắc các phương án, quân đội Mỹ đang hoàn tất công tác chuẩn bị cho khả năng nối lại các hoạt động tác chiến quy mô lớn nhằm vào Iran. Các quan chức Mỹ cho biết Washington đang triển khai bổ sung khí tài và lực lượng quân sự tới khu vực, nhằm duy trì khả năng sẵn sàng hành động nếu Tổng thống quyết định sử dụng biện pháp quân sự.

Trong khi đó, trên mặt trận ngoại giao, các nhà trung gian Qatar đang nỗ lực thuyết phục Mỹ và Iran ủng hộ một dự thảo thỏa thuận nhằm ngăn chặn nguy cơ giao tranh bùng phát trở lại. Theo các nguồn tin khu vực, những nỗ lực này có thể mở đường cho việc nối lại đàm phán trực tiếp giữa Washington và Tehran trong những ngày tới.

Trước cuộc bầu cử, các nhà trung gian từng hỏi giới chức Nhà Trắng về khả năng ông Trump thay đổi chính sách nếu đảng Cộng hòa thất bại. Tuy nhiên, các cố vấn của Tổng thống không thể đưa ra câu trả lời chắc chắn. Một quan chức Mỹ cho biết Washington đã thông báo với các bên rằng họ muốn chờ xem kết quả bầu cử trước khi đưa ra quyết định tiếp theo.

Về phía Iran, các quan chức nước này coi thất bại của đảng Cộng hòa là bằng chứng cho thấy Tehran đang giành lợi thế trong cuộc đối đầu với Washington.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, tuyên bố Tehran đã khiến ông Trump thất bại về chiến lược trên chiến trường và tại eo biển Hormuz, đồng thời phải đối mặt với thất bại chính trị ngay tại Washington. Ông Rezaei cũng cho rằng người dân Mỹ đang phải gánh chịu chi phí từ cuộc chiến do chính quyền Tổng thống Trump tiến hành.

Tuy nhiên, theo các nhà ngoại giao tham gia nỗ lực trung gian, cố vấn của ông Trump và giới chuyên gia Trung Đông, những tuyên bố mang tính thách thức từ Tehran có thể làm gia tăng nguy cơ Tổng thống Mỹ lựa chọn giải pháp quân sự.

Ông Ali Vaez, Phó Giám đốc chương trình Trung Đông và Bắc Phi thuộc Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cảnh báo Iran có thể đánh giá sai tình hình nếu coi sự suy yếu về chính trị của ông Trump là dấu hiệu cho thấy Washington cũng suy yếu về quân sự. Theo chuyên gia này, Tehran có nguy cơ đưa ra những yêu cầu vượt quá khả năng chấp nhận của Mỹ, trong khi lựa chọn hợp lý hơn là tận dụng cơ hội đạt thỏa thuận khi Washington vẫn còn mong muốn đàm phán.

Dù vậy, Tổng thống Trump vẫn có thể lựa chọn duy trì hiện trạng, không nối lại chiến tranh nhưng cũng không vội đạt thỏa thuận với Iran. Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng một số cố vấn khác đang ủng hộ việc tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân và chiến dịch gây sức ép kinh tế.