Chuyên gia an ninh mạng Hiếu PC nói gì về nguy cơ hack đồng hồ thông minh để bắt cóc trẻ em?

Mới đây, cộng đồng mạng xôn xao trước lời cảnh báo của một phụ huynh về nguy cơ bắt cóc trẻ em thông qua việc hack đồng hồ thông minh.

Theo chia sẻ, phụ huynh này trang bị cho con đồng hồ có chức năng định vị và nghe gọi để tiện liên lạc. Tuy nhiên, kẻ gian đã lợi dụng thiết bị này để gửi một tin nhắn thoại giả mạo giọng nói của người cha, yêu cầu học sinh xuống tầng 1 để đón. Nhận được tin nhắn, học sinh này đã xin phép giáo viên cho về.

Thông tin lan truyền trên mạng gây xôn xao. Ảnh chụp màn hình

Nhờ tinh thần cảnh giác, cô giáo đã liên hệ trực tiếp với gia đình để xác nhận và phát hiện ra chiêu trò lừa đảo. Khi giáo viên kiểm tra lại thiết bị, toàn bộ lịch sử tin nhắn văn bản và tin nhắn thoại đã bị xóa sạch hoàn toàn.

Vụ việc là hồi chuông cảnh báo cho các bậc cha mẹ về tình trạng bảo mật lỏng lẻo trên một số dòng đồng hồ trẻ em, khiến kẻ xấu có thể dễ dàng định vị, nghe lén và giả mạo giọng nói để tiếp cận học sinh.

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu (tức Hiếu PC) - Giám Đốc mạng lưới Chống lừa đảo, nhận định rủi ro lớn nhất từ đồng hồ thông minh kém chất lượng là làm lộ vị trí thời gian thực và lịch sử di chuyển của trẻ, từ đó sơ hở thông tin về nhà ở, trường học. Ảnh: G.K

Liên quan đến vấn đề này, trao đổi với PV Dân Việt, chuyên gia Ngô Minh Hiếu (tức Hiếu PC) - Giám Đốc mạng lưới Chống lừa đảo, nhận định rủi ro lớn nhất từ đồng hồ thông minh kém chất lượng là làm lộ vị trí thời gian thực và lịch sử di chuyển của trẻ, từ đó sơ hở thông tin về nhà ở, trường học. Ngoài ra, việc lộ âm thanh, danh bạ, hình ảnh cũng dễ khiến trẻ bị theo dõi hoặc giả danh.

Ông Hiếu cảnh báo các thiết bị không rõ nguồn gốc thường dùng mật khẩu mặc định, truyền dữ liệu không mã hóa và bảo mật kém. Do đó, phụ huynh không nên chỉ tin vào nhãn "chính hãng" mà cần kiểm tra kỹ cam kết bảo mật dữ liệu từ nhà sản xuất.

Ông Hiếu phân tích, điểm yếu khi đồng bộ dữ liệu qua đám mây tồn tại ở hai nhóm: một là đường truyền thiếu mã hóa TLS (viết tắt của Transport Layer Security - bảo mật tầng truyền tải) hoặc kiểm tra sai chứng thư khiến dữ liệu bị đánh chặn; hai là máy chủ kiểm tra quyền truy cập kém khiến người dùng này xem được dữ liệu của trẻ khác. Vì vậy, chỉ có HTTPS (viết tắt của Hypertext Transfer Protocol Secure – Giao thức truyền siêu văn bản bảo mật) thôi là chưa đủ để kết luận toàn bộ hệ thống đã an toàn.

Ông Hiếu cảnh báo các thiết bị không rõ nguồn gốc thường dùng mật khẩu mặc định, truyền dữ liệu không mã hóa và bảo mật kém. Do đó, phụ huynh không nên chỉ tin vào nhãn "chính hãng" mà cần kiểm tra kỹ cam kết bảo mật dữ liệu từ nhà sản xuất. Ảnh minh hoạ: AI

Vị chuyên gia an ninh mạng này cho biết thêm, đồng hồ thông minh hoàn toàn có thể bị nghe lén hoặc chụp ảnh lén nếu tính năng điều khiển từ xa bị truy cập trái phép. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh có thể kích hoạt micro và camera mà người đeo không hề biết, gây ảnh hưởng đến cả những người xung quanh trẻ. Song song đó, lỗ hổng hệ thống còn cho phép kẻ tấn công làm sai lệch vị trí bằng cách đưa tọa độ giả vào dữ liệu hiển thị của phụ huynh mà không cần can thiệp tín hiệu vệ tinh.

Ông Hiếu cảnh báo việc giả mạo số gọi đến để vượt qua bộ lọc danh sách liên hệ an toàn cũng là một nguy cơ đã được chứng minh trên thực tế.

Chuyên gia Ngô Minh Hiếu nêu dẫn chứng, đã có bằng chứng nghiên cứu ghi nhận trường hợp chiếm camera và micro. Cụ thể, năm 2020, Công ty an ninh mạng Mnemonic (Na Uy) đã công bố chức năng ẩn trong phần mềm Xplora 4 cho phép nghe lén và chụp ảnh từ xa, với điều kiện có khóa bí mật cần thiết. Tuy nhiên, phát hiện này không đồng nghĩa đã xác nhận tội phạm dùng mã độc chiếm toàn quyền thiết bị ngoài thực tế.

Từ vấn đề trên, ông Hiếu đưa ra lời khuyên, cha mẹ nên chọn hãng công khai thời hạn cập nhật bảo mật, có tài khoản được bảo vệ tốt, mã hóa dữ liệu, kiểm soát người được ghép nối và cho phép xóa dữ liệu. Ưu tiên sản phẩm có kiểm thử độc lập theo tiêu chuẩn như ETSI EN 303 645, với bằng chứng áp dụng cho đúng mẫu; tránh tính năng nghe hoặc chụp bí mật không thể tắt.