Từ vụ nghi thịt trâu Ấn Độ tuồn vào trường học: Ăn thịt trâu, thịt gà nhập khẩu đông lạnh có ảnh hưởng gì không?

"Ăn thịt trâu Ấn Độ hay thịt gà đông lạnh có ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh không?" đang là câu hỏi được nhiều phụ huynh quan tâm sau vụ nghi thịt trâu Ấn Độ tuồn vào trường học ở Hoài Đức, Hà Nội.

Ăn thịt trâu Ấn Độ, gà đông lạnh có ảnh hưởng sức khỏe không?

Hai ngày qua, dư luận hoang mang, lo lắng trước vụ việc nhóm phụ huynh có con học tại Trường Tiểu học Hoài Đức, thức trắng đêm đứng chặn cửa một nhà kho phía sau văn phòng và bếp nấu của Công ty TNHH Thực Phẩm Mai Phương (gọi tắt là Công ty Mai Phương) - đơn vị cung cấp suất ăn cho khoảng 1.000 học sinh của trường.

Theo phản ánh của phụ huynh, sáng 27/10, trong lúc kiểm tra, giám sát bếp ăn bán trú tại cơ sở này, phụ huynh phát hiện khu tập kết rác phía sau bếp, gần nhà để xe nhân viên, có một số bao bì thực phẩm thể hiện thịt trâu nhập khẩu từ Ấn Độ và thịt gà đông lạnh. Thông tin này khiến không ít phụ huynh lo lắng cho sức khỏe của con em nếu suất ăn bán trú có sử dụng thịt trâu nhập khẩu từ Ấn Độ và thịt gà đông lạnh.

Vậy thực tế ăn thịt trâu Ấn Độ, thịt gà đông lạnh có ảnh hưởng sức khỏe của học sinh không?

Trao đổi với PV Báo Dân Việt về vấn đề này, Thiếu tá, Thạc sĩ, Bác sĩ Từ Quang, Khoa Vệ sinh Quân đội, Học viện Quân y, cho biết thịt trâu không phải là thực phẩm có hại. Loại thịt này cung cấp protein, sắt và vitamin nhóm B, đồng thời có tỷ lệ chất béo thấp hơn thịt bò. Vì vậy, xét về giá trị dinh dưỡng, việc thay thế thịt bò bằng thịt trâu không đồng nghĩa với việc làm giảm chất lượng dinh dưỡng của bữa ăn học sinh.

“Thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ là mặt hàng được phép nhập khẩu theo quy định. Theo thông tin về kiểm dịch thú y, Việt Nam nhập khẩu thịt trâu từ Ấn Độ và chưa kiểm dịch lô thịt bò nào từ quốc gia này” - bác sĩ Từ Quang cho biết.

Theo Bác sĩ Quang, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể phát sinh khi sản phẩm không rõ nguồn gốc, không được bảo quản ở nhiệt độ phù hợp hoặc bị rã đông rồi cấp đông trở lại. Các hành vi gian lận như bơm nước, thay đổi nhãn mác, cung cấp thông tin sai lệch về chủng loại và xuất xứ cũng có thể khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về sản phẩm thực tế.

Bên cạnh đó, cần lưu ý trẻ có tiền sử dị ứng với protein trong thịt động vật có vú có thể phản ứng với cả thịt bò và thịt trâu. Vì vậy, phụ huynh cần thông báo rõ tình trạng dị ứng của trẻ với nhà trường để có phương án lựa chọn thực phẩm phù hợp, tránh nguy cơ xảy ra phản ứng dị ứng do nhầm lẫn nguyên liệu.

Trong vụ nghi thịt trâu Ấn Độ tuồn vào trường học ở Hoài Đức, Hà Nội, bác sĩ Từ Quang cho rằng, do chưa rõ thông tin nên dư luận nghĩ thịt trâu, thịt đông lạnh không tốt. Ở đây, có lẽ phụ huynh phản đối là nghi ngờ nhà cung cấp suất ăn không minh bạch, đánh tráo khái niệm, "treo đầu dê bán thịt chó" trong kinh doanh.

Nghi ngờ của phụ huynh cũng có căn cứ khi chênh lệch giá giữa thịt trâu đông lạnh nhập khẩu và thịt bò tươi có thể tạo động cơ trục lợi ở một số đơn vị cố tình đánh tráo hoặc quảng cáo sai về loại thịt. Trên thị trường, thịt trâu đông lạnh có thể được chào bán với mức giá chỉ bằng khoảng 1/3 đến 1/4 giá thịt bò tươi và đã có ghi nhận thịt nhập khẩu “khoác áo” đặc sản, len lỏi vào bếp ăn tập thể. Vì vậy, việc kiểm soát nguồn gốc, nhãn mác và hồ sơ nhập khẩu có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với thực phẩm cung cấp cho bếp ăn tập thể, trường học.

"Phụ huynh và nhà trường cần tiếp cận sự việc một cách khách quan, tránh suy diễn khi chưa có kết quả xác minh. Cần yêu cầu đơn vị cung cấp suất ăn công khai, đối chiếu đầy đủ hồ sơ liên quan, gồm hợp đồng, hóa đơn, chứng từ kiểm dịch, giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ và kết quả kiểm nghiệm của từng lô thực phẩm khi có.

Trường hợp cần xác định chính xác loại thịt, các mẫu thực phẩm lưu có thể được gửi đến đơn vị kiểm nghiệm đủ năng lực để phân tích, làm rõ chủng loại. Đây là cơ sở để xác minh thông tin, xử lý những nghi vấn và bảo đảm quyền lợi, sức khỏe của học sinh" - bác sĩ Từ Quang cho hay.

Về thịt gà đông lạnh, Bác sĩ Từ Quang cho biết, quá trình cấp đông không làm hao hụt đáng kể hàm lượng đạm và khoáng chất trong thịt. Nguy cơ mất an toàn thực phẩm chủ yếu liên quan đến vi sinh vật gây bệnh như Salmonella, Campylobacter và khâu bảo quản, chế biến thực phẩm. Vì vậy, thịt gà cần rã đông đúng quy cách để không xảy ra nhiễm khuẩn chéo; sử dụng riêng dụng cụ chế biến thực phẩm sống và chín, đồng thời bảo đảm thịt được nấu chín hoàn toàn.

“Thịt gà đông lạnh có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản đúng điều kiện và chế biến bảo đảm vệ sinh vẫn an toàn để sử dụng” - bác sĩ Từ Quang cho hay.

Suất ăn bán trú của học sinh còn nhiều hạn chế

Bác sĩ Từ Quang nhấn mạnh, cần nhìn nhận đây không phải vụ việc đơn lẻ mà cần đặt câu hỏi: "Đây có phải lỗ hổng trong quản lý?".

Cụ thể, khung pháp lý hiện đã có nhưng thực thi còn nhiều hạn chế. Bộ GDĐT đã có quy định về thực đơn - suất ăn cho trẻ mầm non và tiểu học; Bộ y tế có quyết định về hướng dẫn dinh dưỡng cho bữa ăn học đường. Bản thân các địa phương cũng có quy định về tổ chức ăn bán trú.

Nếu suất ăn phải "gánh" giá đấu thầu, thuế... đơn vị cung cấp sẽ có xu hướng thay nguồn đạm giá rẻ, giảm rau, giảm thực phẩm tươi... để đảm bảo doanh thu. Ngoài ra, vẫn còn tình trạng thiếu minh bạch và truy xuất nguồn gốc. Thực đơn phải công khai theo tuần, phụ huynh được trực tiếp giám sát.

"Cần công khai hồ sơ nguồn gốc, cho phép phụ huynh giám sát, kiểm tra. Kiểm nghiệm ngẫu nhiên, độc lập. Có điều khoản xử phạt và chấm dứt hợp đồng khi phát hiện gian dối trong kinh doanh. Cần đánh giá dinh dưỡng bởi chuyên gia dinh dưỡng, không chỉ đơn thuần đánh giá vệ sinh an toàn thực phẩm" - bác sĩ Từ Quang cho biết.