Bộ GDĐT dự kiến tổ chức thi lớp 10 bằng 2 môn Toán và Ngữ văn: Có hợp lý trong bối cảnh hiện nay?

Thi vào lớp 10 sẽ có 2 môn Toán và Ngữ văn

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đăng tải dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp trên Cổng thông tin điện tử Bộ GDĐT để lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Trong đó, nội dung chính nhận được quan tâm nhiều của dư luận là dự kiến thi tuyển vào lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn.

Đối với lớp 10, dự thảo vẫn giữ các phương thức hiện hành nhưng định hướng giảm tổ chức thi tuyển khi chưa thực sự cần thiết.

Thí sinh và phụ huynh trong kỳ thi vào lớp 10 năm 2026. Ảnh: Tào Nga

Dự thảo nêu rõ, Sở GDĐT căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế của địa phương, quyết định phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 đối với từng cơ sở giáo dục hoặc nhóm cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Dự thảo đồng thời quy định thi tuyển vào lớp 10 gồm 2 môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định để học sinh chủ động học tập và giảm nguồn lực tổ chức kỳ thi. Nội dung thi tuyển không vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở.

Đối với việc tiếp nhận vào trường THPT chuyên, học sinh phải thi các môn thi chung và 1 môn thi chuyên. Mỗi môn chuyên có 1 đề thi riêng theo chương trình môn học cấp trung học cơ sở, nội dung thi bảo đảm tuyển chọn được học sinh có năng khiếu về môn chuyên đó.

Thi vào lớp 10: "Là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh hiện nay"

Trao đổi với PV báo Dân Việt, thầy Trần Trung Hiếu, giáo viên Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An, cho rằng việc chuyển từ 3 môn thi (trong đó môn thi thứ 3 do Sở GDĐT các tỉnh/thành lựa chọn) vào lớp 10 xuống 2 môn bắt buộc Toán và Ngữ văn là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh hiện nay, phù hợp với chủ trương giảm áp lực học tập, thi cử của Chính phủ.

Theo thầy Hiếu, nhiều năm qua, cuộc đua vào lớp 10 còn khắc nghiệt hơn cả kỳ thi đại học. Nếu không trúng tuyển trường đại học này, thí sinh vẫn có thể lựa chọn trường khác, từ trường lớn đến trường nhỏ, từ trường trung ương đến trường địa phương, trường thuộc đại học. Tuy nhiên, để giành được một suất vào trường THPT công lập, học sinh phải đối mặt với áp lực cạnh tranh rất lớn, kéo theo áp lực không nhỏ đối với phụ huynh.

Vì vậy, việc giảm số môn thi từ 3 xuống 2, theo thầy Hiếu, có thể là lựa chọn phù hợp với định hướng giảm áp lực thi cử trong bối cảnh hiện nay, tiến tới phổ cập bậc THPT.

Thầy Đào Tuấn Đạt, Hiệu trưởng Trường THPT Anhxtanh (Hà Nội) cho rằng, Toán và Ngữ văn là hai môn học nền tảng, có thể phản ánh tương đối toàn diện năng lực tư duy của học sinh. Trong đó, Toán giúp đánh giá khả năng suy luận, phân tích, giải quyết vấn đề, còn Ngữ văn thể hiện năng lực đọc hiểu, lập luận và diễn đạt.

Từ quan điểm này, thầy Đạt cho biết chỉ tổ chức thi hai môn Toán và Ngữ văn trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 , không đưa môn Tiếng Anh vào kỳ thi. Theo thầy, việc bổ sung môn Tiếng Anh có thể cung cấp thêm thông tin về năng lực ngoại ngữ, nhưng đồng thời khiến học sinh phải gia tăng thời gian, công sức ôn tập, làm tăng áp lực thi cử.

"Trong bối cảnh số học sinh tốt nghiệp THCS tăng nhanh nhưng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập còn hạn chế, bài toán tuyển sinh cần được nhìn nhận rộng hơn việc lựa chọn môn thi. Mục tiêu là xây dựng phương thức tuyển sinh vừa bảo đảm công bằng, khách quan, vừa hạn chế những áp lực không cần thiết đối với học sinh", thầy Đạt nhấn mạnh.

Cô Vũ Thị Thuý Hằng, Phó Hiệu Trưởng phụ trách chuyên môn Trường Liên cấp Lý Thường Kiệt, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội cho biết thi 2 môn vào lớp 10 là một hướng giảm áp lực cho học sinh. Tuy nhiên, tại Hà Nội, nơi kỳ thi vào lớp 10 công lập có tính cạnh tranh cao, phương án hai môn cần bảo đảm khả năng đánh giá, phân loại công bằng.

Cô Hằng cũng khẳng định, giảm số môn thi không có nghĩa là thu hẹp mục tiêu học tập của các em. Với nhà trường, Tiếng Anh vẫn giữ vị trí quan trọng trong lộ trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.

Vì sao Bộ GDĐT chọn 2 môn thi vào lớp 10?

Theo Bộ GDĐT, thông tư mới được xây dựng nhằm thực hiện hiệu quả chủ trương bảo đảm công bằng trong giáo dục, bảo đảm cơ hội học tập của người học; chủ động dự báo và đáp ứng nhu cầu học tập của người dân; đồng thời tạo căn cứ để địa phương hoạch định mạng lưới trường lớp, đội ngũ, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục.

Việc xây dựng dự thảo Thông tư đáp ứng yêu cầu bối cảnh mới khi có những thay đổi về quản trị giáo dục, chuyển đổi số, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục và tổ chức chính quyền địa phương.

Theo dự thảo thông tư, việc tiếp nhận học sinh vào lớp 10 THPT được thực hiện theo một trong các phương thức:

• Xét tuyển: Căn cứ xét tuyển là kết quả rèn luyện và kết quả học tập các năm học theo chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS hoặc chương trình giáo dục tương đương của đối tượng tiếp nhận; nếu lưu ban lớp nào thì lấy kết quả năm học lại của lớp đó. Trường hợp kết quả rèn luyện, học tập được đánh giá theo hệ thống khác với chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, việc quy đổi phải căn cứ vào thang đánh giá, mức độ đạt được và tính tương đương của kết quả đánh giá.

• Thi tuyển.

• Kết hợp thi tuyển với xét tuyển.

Cách tính điểm xét tuyển, nguyên tắc quy đổi kết quả rèn luyện, học tập và việc sử dụng kết quả thi tuyển kết hợp với xét tuyển phải được xác định cụ thể trong kế hoạch tiếp nhận học sinh đầu cấp do cấp có thẩm quyền phê duyệt; bảo đảm công bằng, khách quan, thống nhất đối với các đối tượng có cùng điều kiện và được công khai trước khi học sinh đăng ký tiếp nhận.

Căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế của địa phương, Sở GD-ĐT tham mưu, trình UBND cấp tỉnh quyết định phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 THPT đối với từng cơ sở giáo dục hoặc nhóm cơ sở giáo dục trong kế hoạch tiếp nhận học sinh đầu cấp trên địa bàn.

Thời gian làm bài thi môn Ngữ văn 120 phút, môn Toán 90 phút hoặc 120 phút.