Báo cáo mật của CIA: Israel trước nguy cơ nội chiến và sụp đổ hoàn toàn

Một người Do Thái theo phái Chính thống cực đoan bị cảnh sát Israel kéo lê khỏi đường trong một cuộc biểu tình hôm Chủ nhật phản đối việc tuyển quân. Ảnh: EPA.

Khi Israel tiến gần đến cuộc bầu cử được coi là bước ngoặt vào đầu tuần tới, báo cáo mật của CIA cho thấy những rạn nứt nghiêm trọng trong xã hội Israel mà một số người lo ngại có khả năng xé toạc đất nước.

Báo cáo nhấn mạnh sự phân cực nghiêm trọng trước thềm cuộc bầu cử ngày 27/10, trầm trọng hơn do những nỗ lực giữ vững vị thế chính trị của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và cuộc khủng hoảng hiến pháp ngày càng gia tăng.

Theo tờ báo, viễn cảnh một kết quả bầu cử không rõ ràng, việc ông Netanyahu cố gắng giữ chức thủ tướng, hoặc thậm chí một chính phủ thay thế tìm cách trấn áp bạo lực của người định cư ở Bờ Tây, đều có thể như ngòi nổ.

Bên cạnh đó là cuộc khủng hoảng nghĩa vụ quân sự, trong đó sự phẫn nộ sâu sắc của công chúng đã bùng nổ về việc miễn nghĩa vụ quân sự bắt buộc cho nam giới theo đạo Do Thái cực đoan (Haredi), gây chia rẽ trong liên minh cánh hữu của ông Netanyahu và các đồng minh chủ chốt.

Hàng chục nghìn người Haredi đã thẳng thừng từ chối nghĩa vụ quân sự, viện dẫn bổn phận cao cả hơn là sống một cuộc đời chuyên tâm cầu nguyện và nghiên cứu kinh sách.

Trong khi đó, bạo lực của Israel tại Bờ Tây đã leo thang đến mức không thể phớt lờ vào tuần trước sau khi Heidi Levine, một phóng viên ảnh của tờ Washington Post, bị những người định cư Do Thái đánh đập dã man đến mức suýt mất một ngón tay.

Ngày hôm sau, một phái đoàn các nhà ngoại giao châu Âu cũng bị tấn công tại vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, trong khi thị trưởng 78 tuổi của một thị trấn nhỏ ở Pháp được cho là đã bị đánh bằng thanh sắt.

Những người định cư Do Thái còn bao vây các gia đình Palestine trong nhiều ngày, khiến Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee phải lên án những người này là khủng bố. Ngay cả sau khi 10 người định cư bị bắt giữ, tình hình vẫn có vẻ vượt tầm kiểm soát.

Chính người Israel trung lưu đã bày tỏ sự kinh hoàng và cho rằng hành động của các cộng đồng định cư cực đoan là trắng trợn chống lại lợi ích quốc gia, làm hoen ố danh tiếng của Israel ở nước ngoài, và dường như diễn ra dưới vỏ bọc của sự bảo trợ ngày càng tăng từ chính phủ.

Theo đánh giá mật của CIA được công bố hồi đầu tháng, những cuộc khủng hoảng kết hợp này, cộng thêm áp lực kinh tế do chi tiêu quân sự gia tăng, có khả năng đẩy Israel vào nguy cơ không chỉ chia rẽ xã hội mà còn cả nội chiến.

Đối với một số nhà phân tích độc lập, lời cảnh báo như vậy không phải là không có lý.

Beth Oppenheim, một chuyên gia về chính sách tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, cho biết Israel hiện đang bị phân cực đến mức, dù ông Netanyahu có giữ được quyền lực hay không, chắc chắn sẽ có phản ứng dữ dội từ phía đối lập.

"Cuộc bầu cử này đặt ra những câu hỏi mang tính sống còn đối với tương lai của đất nước" - bà nói.